Vleermuiskasten in klei en Omlabs circulaire materiaalmengsel

Ontwikkeld binnen het Europese project ‘Natuur-inbouw’  

Biodiversiteit en klimaatadaptatie worden steeds belangrijker in de gebouwde omgeving. Binnen het Europese project Natuur-inbouw ontwikkelden wij samen met Omlab innovatieve 3D-geprinte vleermuiskasten die vleermuizen een duurzame en blijvende plek geven in en rond gebouwen.

De vleermuiskasten werden ontworpen en geproduceerd in twee verschillende materialen: 3D-geprinte klei en Omlabs circulaire materiaalmengsel (Buildmatterial). 

Door verschillende materialen toe te passen kunnen we onderzoeken welke oplossing het meest aantrekkelijk is voor vleermuizen en hoe factoren zoals locatie en windrichting hun voorkeur beïnvloeden.

​

Met een natuurinclusieve toekomst voor gebouwen

Door renovaties, isolatiewerken en de toenemende verdichting verdwijnen steeds meer natuurlijke schuilplaatsen voor vleermuizen. Nochtans zijn vleermuizen een essentieel onderdeel van een gezond ecosysteem en leveren ze een belangrijke bijdrage aan natuurlijke insectenbestrijding.

Met het project Natuur-inbouw wordt onderzocht hoe biodiversiteit structureel geïntegreerd kan worden in gebouwen en infrastructuur. Onze 3D-geprinte vleermuiskasten vormen daarbij een concreet voorbeeld van hoe technologie, materiaalinnovatie en ecologie elkaar kunnen versterken. 

Ontwikkeld samen met vleermuisspecialisten

De ontwikkeling van de vleermuiskasten gebeurde in nauwe samenwerking met Omlab en werd opgezet als een iteratief ontwerpproces.

Gedurende verschillende ontwerp- en testfases werd feedback verzameld van vleermuisspecialisten uit België, Nederland en Duitsland. Hun expertise werd geïntegreerd in opeenvolgende prototypes, waarbij aspecten zoals:

• invliegopeningen
• interne structuur
• gripoppervlakken
• microklimaat
• afmetingen
• plaatsingsmogelijkheden

stelselmatig werden geoptimaliseerd.

Het resultaat is een reeks vleermuiskasten die zowel ecologisch onderbouwd als technisch innovatief zijn.

Waarom 3D-printen?

3D-printtechnologie maakt het mogelijk om complexe vormen en interne structuren te realiseren die met traditionele productietechnieken moeilijk uitvoerbaar zijn.

De technologie biedt bovendien:

• grote ontwerpvrijheid
• snelle iteratie tijdens de ontwikkelingsfase
• maatwerk voor specifieke projecten
• efficiënter materiaalgebruik
• lokale productie
• integratie van natuurlijke texturen en structuren

Hierdoor kunnen producten ontwikkeld worden die zowel functioneel als esthetisch aansluiten bij hun omgeving.

 

Twee materialen, één doel

3D-geprinte klei

Klei is een natuurlijk en ademend materiaal dat uitstekende thermische eigenschappen bezit. Dankzij de natuurlijke textuur biedt het bovendien een aangename grip voor vleermuizen.

Omlab Buildmatterial

Naast klei werden de vleermuiskasten geproduceerd in Omlabs circulaire Buildmatterial, een innovatief materiaal dat ontwikkeld werd met aandacht voor circulariteit, hergebruik van grondstoffen en een lage milieu-impact.

Door beide materialen in praktijkomstandigheden te testen kunnen onderzoekers nagaan welke eigenschappen het meest bijdragen aan een succesvolle kolonisatie door vleermuizen.